Multimetr. Zdjęcie: Quang Nguyen Vinh / pexels.com.

Czym jest multimetr? Budowa i zastosowania

Do czego służy multimetr?

Multimetr to uniwersalne narzędzie pomiarowe wykorzystywane w elektronice, elektrotechnice i pracach serwisowych. Zastępuje kilka przyrządów: to szczególne narzędzie pozwala na dokonywanie pomiarów napięcia stałego i zmiennego, natężenia prądu, rezystancji, a takżeinnych wartości – bardziej zaawansowane modele pozwalają na dokonywanie testów diod, ciągłości obwodów, pomiary temperatury i nawet indukcyjności.

Multimetr znalazł zastosowanie w diagnostyce instalacji elektrycznych, elektroniki użytkowej, samochodów, układów komputerowych czy AGD.

Najczęściej używane obecnie są multimetry cyfrowe (DMM) z wyświetlaczem cyfrowym.

Multimetr to urządzenie do wykonywania pomiarów elektrycznych – korzystanie z niego wymaga odpowiedniej wiedzy i zachowania szczególnej ostrożności.

Budowa multimetru – najważniejsze elementy

Multimetr składa się z następujących elementów:

  • obudowa z ekranem LCD (multimetr cyfrowy) lub wskazówką (multimetr analogowy)
  • pokrętło – do wyboru rodzaju pomiaru i wyznaczenia zakresu
  • gniazdka dla przewodów pomiarowych
  • sondy (przewody pomiarowe) – czerwona i czarna
  • źródło zasilania – najczęściej bateria 9V lub AA.
Multimetr - urządzenie do mierzenia napięcia, natężenia, rezystancji i innych, Zdjęcie: Onics Energy / pexels.com.
Multimetr – urządzenie do mierzenia napięcia, natężenia, rezystancji i innych, Zdjęcie: Onics Energy / pexels.com.

Zobacz też: Mikrometr – szczególne narzędzie pomiarowe. Jak mierzyć mikrometrem?

Jak prawidłowo wykonać pomiary multimetrem?

Pamiętaj, że wykonywanie pomiarów elektrycznych zawsze wymaga odpowiedniej wiedzy i zachowania dużej ostrożności

Przed rozpoczęciem pomiarów należy sprawdzić stan urządzenia: stan przewodów, ustawienia zakresu i funkcji pomiarowej.

Dobór odpowiedniego trybu pomiarowego zależy od wielkości, którą użytkownik planuje zmierzyć. Na pokrętle umieszczone są symbole poszczególnych wielkości fizycznych: 

  • V – napięcie (V⎓ – napięcie stałe, V~ – napięcie zmienne)
  • A – natężenie prądu
  • Ω (Ohm)– rezystancja
  • dodatkowe oznaczenia dla testu ciągłości, pomiaru diod czy pojemności kondensatorów.

Następnie użytkownik musi podłączyć do urządzenia sondy: czarną do gniazda COM, pełniącego funkcję wspólnej masy, a czerwoną – w zależności od rodzaju planowanego pomiaru. Należy upewnić się, że sondy są wpięte we właściwe gniazda przed zestawieniem ich z obwodem.

Przed wykonaniem pomiaru warto sprawdzić także zakres wartości. Jeśli nie jesteśmy w stanie oszacować wyniku, lepiej ustawić szeroki zakres, a następnie stopniowo zmniejszać go dla większej precyzji. Inne modele multimetrów zakres dobierają automatycznie.

Praca z multimetrem. Zdjęcie: Mikhail Nilov / pexels.com.
Praca z multimetrem. Zdjęcie: Mikhail Nilov / pexels.com.

W trakcie robienia pomiarów należy pamiętać o prawidłowym przykładaniu sond:

  • przy mierzeniu napięcia sondy powinny być wpięte do obwodu równolegle, bez jego rozłączania;
  • w przypadku mierzenia natężenia konieczne jest wpięcie się do obwodu szeregowo, co oznacza przerwanie obwodu i skierowanie przypływu prądu przez miernik;
  • pomiar rezystancji, test ciągłości lub diod wykonuje się na odłączonym i nieaktywnym układzie, by uniknąć błędów i nie doprowadzić do zniszczenia multimetru,

Podczas wykonywania pomiarów trzeba pamiętać o zachowaniu ostrożności. Sondy zawsze trzyma się za przeznaczone do tego uchwyty – koniecznie należy unikać kontaktu z elementami metalowymi. Po zakończeniu pomiarów warto ustawić pokrętło w pozycji wyłączającej, aby zminimalizować ryzyko zwarcia przy następnym użyciu.

Multimetr – wyjątkowe urządzenie pomiarowe

Multimetr to urządzenie, które pozwala na dokonywanie wielu różnych pomiarów z dużą dokładnością w warunkach nielaboratoryjnych. Jest jednym z podstawowych narzędzi pomiarowych wykorzystywanych w elektronice i elektrotechnice.

Podobne wpisy