Seria Assassin’s Creed: poznaj fascynującą historię kultowych Asasynów
Seria Assassin’s Creed towarzyszy graczom od prawie 20 lat, stanowiąc jeden z najbardziej ikonicznych cyklów w historii gier wideo. Do tej pory obsypana nagrodami marka sprzedała się w zawrotnej liczbie ponad 230 milionów egzemplarzy. Od Ziemi Świętej, przez renesansowe Włochy, starożytny Egipt, aż po epokę wikingów – cykl ten oferuje unikalną mieszankę wirtualnej turystyki historycznej z mrocznymi, globalnymi spiskami. W sercu tej gigantycznej sagi leży odwieczny konflikt między dwoma frakcjami: Asasynami i Templariuszami, których zmagania kształtują losy ludzkości na przestrzeni tysiącleci. Jak jednak doszło do powstania tej marki i co skrywa jej skomplikowana, wielowarstwowa fabuła?
Jak powstał pierwszy Assassin’s Creed?
Zanim słynna maksyma nic nie jest prawdziwe, wszystko jest dozwolone stała się myślą przewodnią całej serii, droga do stworzenia pierwszego asasyna była pełna niespodzianek i zbiegów okoliczności. Niewiele osób zdaje sobie dziś sprawę z faktu, że ta gigantyczna marka, która z czasem zabrała graczy m.in. do Ziemi Świętej, renesansowych Włoch czy starożytnego Egiptu, początkowo w ogóle nie miała być samodzielnym tytułem.

Zdjęcie: gamereactor.pl
Zaskakujące początki prototypu Prince of Persia: Assassins
Trudno w to uwierzyć, ale największa marka firmy Ubisoft narodziła się pierwotnie jako kontynuacja innej znanej gry – Prince of Persia. Projektant Patrice Désilets, pracując nad nową odsłoną, narzekał na ograniczenia związane z narzuconą postacią księcia i mocno zainspirował się książką o historycznej sekcie asasynów (haszaszynów). W ten sposób w 2004 roku, w studiu w Montrealu, ruszyły prace nad prototypem o nazwie Prince of Persia: Assassins, który początkowo kładł nawet silny nacisk na rozgrywkę w kooperacji. Ostatecznie po roku zrezygnowano z robienia kontynuacji i postawiono na zupełnie nową markę z otwartym światem, której tłem historycznym stała się trzecia krucjata.
Pionierska odsłona kładła podwaliny pod mechaniki, które zdefiniowały całą serię. Wprowadzono między innymi social stealth, czyli wtapianie się w tłumy przechodniów, co było technologiczną nowością możliwą do osiągnięcia na ówczesnych konsolach. Największą rewolucją okazała się jednak wertykalność miast i płynny, akrobatyczny parkour, który pod względem niespotykanej dotąd swobody poruszania się porównywano do osiągnięć modelu jazdy z GTA. Aby zrealizować tę wizję i zapewnić idealną detekcję kolizji podczas wspinaczki, stworzono od podstaw potężny silnik, znany dziś jako Anvil Engine.
Starożytna rasa ISU, Fragmenty Edenu i współczesny wątek końca świata w 2012 roku
Choć zwiastuny pierwszych gier skupiały się wyłącznie na epoce historycznej, marka od początku posiadała bardzo głębokie dno osadzone w konwencji science-fiction. Zgodnie z wiedzą zawartą w uniwersum, około 75 tysięcy lat przed naszą erą Ziemię zamieszkiwała niezwykle zaawansowana rasa humanoidalna znana jako Pierwsza Cywilizacja lub ISU. Rasa ta stworzyła ludzi za pomocą projektu Anthropos jako posłuszną siłę roboczą i niewolników. Do kontrolowania ludzkich umysłów ISU używali zaawansowanych technologicznie urządzeń, powszechnie nazywanych Fragmentami Edenu (w tym słynnych Jabłek Edenu). Potężne imperium ISU upadło ostatecznie na skutek globalnego kataklizmu wywołanego przez masywny rozbłysk słoneczny.
Ten pradawny konflikt staje się fundamentem warstwy współczesnej serii. W 2012 roku poznajemy Desmonda Milesa, uciekiniera z asasyńskiego zakonu i barmana, który zostaje porwany przez potężną korporację Abstergo – nowoczesne oblicze Templariuszy. Za pomocą maszyny zwanej Animusem, Abstergo zmusza go do odczytywania pamięci genetycznej jego historycznych przodków (takich jak żyjący w XII wieku Altair), by na tej podstawie odnaleźć rozsiane po świecie starożytne Fragmenty Edenu. Prawdziwa stawka rośnie jednak w momencie, gdy okazuje się, że Ziemi z 2012 roku zagraża dokładnie taki sam, niszczycielski rozbłysk słoneczny jak ten sprzed tysiącleci, a celem asasynów w teraźniejszości staje się odnalezienie technologii ISU i zapobiegnięcie końcowi świata.
Dlaczego gracze na zawsze pokochali trylogię Ezio Auditore?
Trylogia Ezio Auditore (obejmująca gry Assassin’s Creed II, Brotherhood oraz Revelations) przez wielu fanów i recenzentów uważana jest do dziś za absolutną kwintesencję świetnego, klasycznego Assassin’s Creeda. Główny bohater błyskawicznie zyskał miano ulubieńca społeczności, a jego długa, wielowątkowa historia na trwałe zapisała się w pamięci graczy jako jedno z najlepszych doświadczeń w całym uniwersum.
Droga od żądnego zemsty florenckiego młodzieńca do legendarnego Mentora bractwa
Na początku Assassin’s Creed II poznajemy Ezio jako beztroskiego, aroganckiego i niezwykle pewnego siebie florenckiego szlachcica. Jego dotychczasowe życie legnie jednak w gruzach, gdy w wyniku politycznego spisku i zdrady, na jego oczach straceni zostają ojciec oraz bracia. To tragiczne wydarzenie staje się dla niego motorem napędowym do rozpoczęcia krwawej krucjaty i zemszczenia się na wszystkich osobach odpowiedzialnych za zniszczenie jego rodziny.
Tym, co tak bardzo ujęło graczy, jest niesamowita ewolucja tej postaci. Z biegiem lat i w ramach kolejnych gier obserwujemy, jak z porywczego i niedoświadczonego młodzieńca, Ezio przemienia się w dojrzałego, zdyscyplinowanego i rozważnego asasyna. Bohater uświadamia sobie, że sama zemsta nie jest rozwiązaniem i nie przywróci życia jego bliskim, przez co ostatecznie decyduje się darować życie swojemu głównemu oprawcy – Rodrigo Borgii. Ta długa podróż znajduje swój finał w części Revelations, gdzie jako dobiegający pięćdziesiątki, doświadczony Mentor wyrusza do Konstantynopola i starożytnej twierdzy Masjaf, by odnaleźć mądrość pozostawioną przez swojego wielkiego poprzednika, Altaira.
Budowa własnej gildii, ulepszenia od Leonarda da Vinci i historyczne starcie z rodziną Borgiów
Kluczem do sukcesu trylogii było także znakomite wplecenie w fabułę barwnych postaci historycznych. Jednym z najbliższych sojuszników Ezio staje się sam Leonardo da Vinci, który pełni w grze rolę swoistego dostarczyciela nowinek technologicznych. Słynny wynalazca rozszyfrowuje starożytne strony kodeksu i na ich podstawie konstruuje dla bohatera potężne ulepszenia, takie jak podwójne ukryte ostrze (które nie wymagało już amputacji palca serdecznego), zatrute ostrze, zamontowany na nadgarstku pistolet, a nawet dającą swobodę w misjach maszynę latającą.
Tłem dla asasyńskich działań jest bezlitosna walka o wpływy we Włoszech, której głównym antagonistą staje się potężna i skorumpowana rodzina Borgiów. Gdy w grze AC Brotherhood wojska dowodzone przez Cesare Borgię obracają w gruzy rodzinną posiadłość Monteriggioni, Ezio musi udać się do zniewolonego Rzymu. To właśnie w tej odsłonie wprowadzono rewolucyjny i niezwykle doceniany koncept odbudowy i zarządzania własnym bractwem. Gracz otrzymał możliwość rekrutowania zwykłych obywateli do gildii asasynów. Zwerbowanych rekrutów można było bezpośrednio wzywać do pomocy w trakcie walki na ulicach miasta, a także wysyłać na specjalne misje do innych krajów, dzięki czemu zdobywali oni doświadczenie, przynosili zyski i z czasem stawali się pełnoprawnymi członkami zakonu.
Assassin’s Creed IV Black Flag: epoka eksperymentów i zmęczenia materiału
Po zamknięciu wielkiej sagi Desmonda Milesa w trzeciej części, seria Assassin’s Creed weszła w fazę corocznych, taśmowych premier, co z jednej strony przyniosło fascynujące eksperymenty z nowymi mechanikami, a z drugiej – narastające zmęczenie formułą. Ubisoft zaczął coraz śmielej odchodzić od klasycznego skradania, skupiając się na bitwach morskich, nowych gadżetach i otwartych światach, co ostatecznie doprowadziło także do bolesnych potknięć technologicznych.
Black Flag, czyli wybitna przygoda piracka, w której zabrakło asasyna
Wydany w 2013 roku Assassin’s Creed IV: Black Flag zabrał graczy na XVIII-wieczne Karaiby, oferując pełną swobodę żeglowania, plądrowania statków i staczania epickich bitew morskich przy akompaniamencie żeglarskich szant. Głównym bohaterem został Edward Kenway – charyzmatyczny pirat i zawadiaka, dla którego początkowo liczyła się wyłącznie żądza pieniądza, a konflikt Asasynów i Templariuszy był mu zupełnie obojętny.
Zarządzanie własnym okrętem, abordaże i eksploracja licznych wysp dały graczom ogromną satysfakcję i wspaniałe poczucie pirackiej przygody. Mimo że produkcja do dziś jest uznawana za prawdopodobnie najlepszą grę o piratach w historii, fani często wytykają jej, że to „taki sobie asasyn„. Klasyczne elementy skradankowe i metodyczna eliminacja celów zeszły w niej na dalszy plan, całkowicie ustępując miejsca morskiej akcji.
AC Unity i Syndicate: przepiękny Paryż, wiktoriański Londyn i bolesne problemy technologiczne
Kolejnym wielkim krokiem było wydane w 2014 roku Assassin’s Creed Unity, pełnoprawna next-genowa odsłona, która przeniosła graczy w czasy rewolucji francuskiej. Gra imponowała obłędnie odwzorowanym Paryżem, gigantycznymi tłumami (NPC) na ulicach oraz całkowicie nowym, niezwykle płynnym i dynamicznym systemem wspinaczki (parkouru). Niestety, ambitne plany twórców boleśnie zderzyły się z rzeczywistością – tytuł zadebiutował w katastrofalnym stanie technicznym, będąc pełnym błędów, co wywołało ogromne kontrowersje i mocno nadszarpnęło wizerunek serii.
W cieniu tych problemów rok później zadebiutował Assassin’s Creed Syndicate (2015), osadzony w realiach wiktoriańskiego Londynu epoki rewolucji przemysłowej. Gra wprowadziła dwójkę grywalnych bohaterów – rodzeństwo Jacoba i Evie Frye – walczących o przejęcie kontroli nad miastem za pomocą własnego gangu The Rooks. Wprowadzono nowe, unikalne rozwiązania, takie jak linka z hakiem do błyskawicznego pokonywania odległości, pościgi powozami, a nawet mobilną bazę ukrytą w pędzącym pociągu. Choć tytuł był dopracowany i spotkał się z ciepłym przyjęciem, wyraźnie zarysowało się już gigantyczne zmęczenie graczy corocznymi premierami, co wymusiło na Ubisofcie historyczną decyzję o zawieszeniu taśmowego wydawania kolejnych odsłon.
@grapedia GENIALNY DETAL NA ULICACH LONDYNU W ASSASSINS CREED SYNDICATE #ciekawostkizgier #assassinscreed #grapedia ♬ dźwięk oryginalny – GRApedia
Wielki reset i trylogia RPG: od starożytnego Egiptu po inwazję Wikingów
Zmęczenie materiału po corocznych premierach i głośne problemy techniczne sprawiły, że Ubisoft zdecydował się na drastyczny krok – zrobienie sobie przerwy i całkowite przebudowanie fundamentów cyklu. Seria Assassin’s Creed odeszła od swoich przygodowo-skradankowych korzeni, przekształcając się w potężne gry z gatunku Action RPG, co zapoczątkowało zupełnie nową erę w historii marki.
Bayek z Siwy i powołanie Hidden Ones, czyli prawdziwe początki bractwa w AC Origins
Wydane w 2017 roku Assassin’s Creed Origins zabrało graczy do starożytnego Egiptu, oferując innowacyjny system walki oparty na statystykach, punkty doświadczenia, drzewka umiejętności oraz o wiele bardziej otwarty świat. Głównym bohaterem został Bayek z Siwy – medżaj, który po tragicznej śmierci swojego syna Khemu wyrusza wraz z żoną Ayą na brutalną krucjatę przeciwko Zakonowi Starożytnych.
To właśnie ta odsłona ostatecznie odpowiada na pytania o to, w jaki sposób narodził się zakon, znany w późniejszych epokach. Bayek i Aya, po zdemaskowaniu politycznych spisków sięgających samej Kleopatry i Juliusza Cezara, decydują się działać w cieniu dla dobra ludu. Formują pierwsze struktury Ukrytych (Hidden Ones) – organizacji, która z czasem przekształci się w pełnoprawne Bractwo Asasynów. Gra w niezwykle sprytny sposób wyjaśnia też powstanie kultowych tradycji serii, takich jak rytuał obcinania serdecznego palca przy korzystaniu z ukrytego ostrza, czy samo pochodzenie asasyńskiego logo.
AC Odyssey i Valhalla: kontrowersje wokół mitologii, magii i odejścia od skradania
Kolejne dwie odsłony – greckie AC Odyssey (2018) oraz wikińska AC Valhalla (2020) – kontynuowały rozwój formuły RPG, ale poszły w tym kierunku tak daleko, że mocno podzieliły społeczność fanów. Gry te stały się wręcz gargantuiczne i niezdrowo ambitne – zmuszając graczy do spędzania w nich nierzadko ponad stu godzin, co ze względu na rozległość świata i powtarzalność wielu zadań często prowadziło do zmęczenia i znużenia materiałem. W AC Odyssey wprowadzono mechaniki wyboru opcji dialogowych i różne zakończenia historii dla rodzeństwa Kasandry lub Alexiosa, z kolei w AC Valhalla kierowaliśmy Eivor, skupiając się na rozbudowie własnej osady i wikińskich podbojach angielskich ziem.
Największe kontrowersje wzbudziło jednak odejście od fundamentów, za które gracze pierwotnie pokochali tę serię. Skradanie zeszło na dalszy plan, ustępując miejsca otwartym, dynamicznym starciom – w oparciu o statystyki RPG ukryte ostrze przestało nawet zabijać potężniejszych wrogów jednym, cichym ciosem.

Zdjęcie: deviantart.com
Ponadto deweloperzy zdecydowali się na drastyczne przesunięcie akcentów w stronę elementów nadprzyrodzonych. Podczas gdy w AC Odyssey bohaterowie korzystali z magicznych zdolności potężnej Włóczni Leonidasa i walczyli z mitycznymi bestiami (takimi jak Minotaur, Cyklop czy Sfinks), AC Valhalla oferowała całe rozbudowane sekwencje rozgrywające się w Asgardzie i Jotunheimie, gdzie gracz wcielał się w samego Odyna. Dla wielu weteranów był to wyraźny sygnał, że główny bohater „przestał być przyjacielem cienia”, a sama marka zatraciła swój pierwotny, historyczno-spiskowy charakter na rzecz niemal pełnoprawnego, magicznego fantasy.
Powrót do skradankowych korzeni: historia Basima w Assassin’s Creed Mirage
Wydany w 2023 roku Assassin’s Creed Mirage w swoim podstawowym zamyśle miał być wyczekiwanym przez wielu graczy powrotem do korzeni serii. Po latach rozwijania gigantycznych, przytłaczających swoimi rozmiarami gier RPG, deweloperzy postanowili pójść w kontrze do tego kierunku. Gra zaoferowała klasyczne doświadczenie, odcinając się od rozbudowanych mechanik na rzecz ponownego położenia głównego nacisku na skradanie, system parkouru i skrytobójstwa.
AC Mirage, czyli IX-wieczny Bagdad i hołd dla pierwszej odsłony serii
Głównym bohaterem gry jest Basim Ibn Ishaq – postać, którą społeczność poznała już wcześniej przy okazji ogrywania AC Valhalla. W AC Mirage cofamy się w czasie do 861 roku i śledzimy jego losy od momentu, gdy był zaledwie drobnym ulicznym złodziejaszkiem w tętniącym życiem, wielobarwnym Bagdadzie. Dzięki wsparciu mistrzyni Roshan, bohater trafia do twierdzy Alamut, gdzie przechodzi mordercze szkolenie i ostatecznie wkracza w szeregi bractwa Ukrytych.
Cała koncepcja AC Mirage na papierze brzmiała jak idealny hołd oddany pierwszej dekadzie istnienia cyklu, a zwłaszcza pionierskiej odsłonie z 2007 roku. Historia stała się tu znacznie krótsza, bardziej zwarta i osobista. Choć ta nostalgiczna podróż ucieszyła wielu weteranów, tytuł nie ustrzegł się krytyki. Część odbiorców zwracała uwagę, że zadania potrafiły szybko wiać nudą i powtarzalnością. Zauważono również, że mimo pozornej atrakcyjności, powracający system parkouru okazał się w praktyce dość „drewniany” i pozbawiony płynności znanej z nowocześniejszych odsłon, a sama mechanika walki została wręcz do bólu uproszczona. Mimo tych mankamentów, dla wielu fanów AC Mirage pozostał solidną, sentymentalną odskocznią od stugodzinnych, gargantuicznych światów z trylogii RPG.
Feudalna Japonia na horyzoncie: Assassin’s Creed Shadows i nowa generacja RPG
Największym i najbardziej wyczekiwanym od lat projektem Ubisoftu był Assassin’s Creed Shadows, który ostatecznie spełnia marzenia fanów, przenosząc serię do feudalnej Japonii, a dokładniej w burzliwy okres Sengoku. Gra stanowi wielki powrót do formuły rozbudowanego Action-RPG, oferując ogromny, otwarty świat, którego rozmiar przyrównywany jest do mapy ze starożytnego Egiptu z Assassin’s Creed Origins. Co ciekawe, produkcja wprowadziła nową jakość do cyklu poprzez innowacyjny, dynamiczny system pór roku, która realnie wpływaja na rozgrywkę – na przykład zimą zamarznięte zbiorniki wodne zablokują drogę podwodnej ucieczki, a wiosną i latem bujna roślinność da nowe możliwości kamuflażu. Pierwotnie gra miała ukazać się pod koniec 2024 roku, jednak w celu dokładniejszego dopracowania tytułu i zebrania opinii graczy, premierę przesunięto na 20 marca 2025 roku.
Naoe i Yasuke, czyli dwa zupełnie różne style rozgrywki w epoce Sengoku
Największą innowacją AC Shadows jest oddanie w ręce graczy dwojga protagonistów, między którymi można się swobodnie przełączać. Pierwszą z nich jest Naoe – zwinna i błyskotliwa shinobi z prowincji Iga, która wyrusza na ścieżkę zemsty po morderstwie swojego ojca. Jej styl opiera się na klasycznym skradaniu, mądrym wykorzystywaniu światła, cieni i hałasu do mylenia strażników oraz na cichej eliminacji celów przy pomocy ukrytego ostrza, kunai czy shurikenów. Naoe otrzymała również rewolucyjną dla parkouru linkę z hakiem wykorzystującą silnik fizyczny, która pozwala jej na wykonywanie widowiskowych akrobacji i przemieszczanie się nad głowami wrogów.
Z drugiej strony staje Yasuke – historyczny, potężny afrykański samuraj, który przeżył atak na statek niewolniczy i trafił na służbę pod okiem słynnego Ody Nobunagi,. W przeciwieństwie do Naoe, styl Yasukego jest niezwykle brutalny i bezpośredni. Ze względu na ciężki pancerz samuraj jest znacznie wolniejszy i głośniejszy we wspinaczce, dlatego zamiast kryć się w cieniu, stawia na otwartą walkę, blokowanie ciosów i niszczycielską siłę takich broni jak katana, wielkie maczugi (kanabo) czy naginata. Choć ci dwaj skrajnie różni bohaterowie zaczynają swoją znajomość jako wrogowie, z czasem stają się sojusznikami, wspólnie walcząc o uwolnienie Japonii spod jarzma oprawców i odbudowę bractwa asasynów.

Zdjęcie: deviantart.com
Mroczne czarownice, piracki remake i multiplayer – co jeszcze szykuje Ubisoft?
Przyszłość marki kryje w sobie znacznie więcej niespodzianek. Ubisoft postanowił mocno zdywersyfikować swoje portfolio, przygotowując projekty, które z jednej strony odświeżą kultowe klasyki, a z drugiej zabiorą graczy w zupełnie nowe, eksperymentalne i znacznie mroczniejsze rejony całego uniwersum.
Assassin’s Creed Hexe, Invictus oraz AC Black Flag Resynced
Jedną z najbardziej enigmatycznych gier w planach wydawcy jest Assassin’s Creed: Hexe, zapowiedziane oficjalnie w 2022 roku. Zgodnie z nieoficjalnymi doniesieniami, akcja gry zostanie osadzona w XVI-wiecznych Niemczech w brutalnych czasach polowań na czarownice, a główną bohaterką ma być kobieta o imieniu Elsa, obdarzona nadprzyrodzonymi mocami. Wiadomo już na pewno, że tytuł zrezygnuje z wielkiej formuły RPG na rzecz innego formatu. Nad jakością historii czuwa Christopher Grilli – weteran serii, który pracował wcześniej m.in. jako główny scenarzysta AC Mirage, a także współtworzył fabułę do AC Valhalla i AC Origins.
Markę czeka również mocna ekspansja w segmencie wieloosobowym. Ubisoft tworzy sieciowy projekt Assassin’s Creed: Invictus, za który odpowiada zespół z Ubisoft Montreal, znany chociażby ze stworzenia gry For Honor. Choć internetowe plotki sugerowały nietypowe inspiracje zręcznościowymi produkcjami pokroju Fall Guys, twórcy uspokoili graczy, zapewniając, że będzie to „nowe podejście do gry wieloosobowej w serii„, które nie do końca pokrywa się z krążącymi w sieci pogłoskami.
Zwieńczeniem nadchodzących nowości dla starszych fanów jest oficjalnie potwierdzony przez twórców powrót do Karaibów w formie Assassin’s Creed: Black Flag Resynced. Według doniesień nie będzie to jedynie lekki remaster, ale pełnoprawny remake kultowej odsłony o piratach. Produkcja ma doczekać się totalnego odświeżenia, obejmującego chociażby gruntowną przebudowę systemu walki na wzór mechanik RPG znanych z nowszych odsłon cyklu. Na bazie informacji o restrukturyzacjach firmy spekuluje się, że powrót Edwarda Kenwaya nastąpi przed końcem marca 2027 roku.
Tekst powstał na podstawie:
PeCetowo, Assassin’s Creed: 17 gier od NAJGORSZEJ do NAJLEPSZEJ, https://www.youtube.com/watch?v=rFaYI6Ie7jE, [dostęp: 31.03.2026].
tvgry, Historia serii Assassin’s Creed. 15 lat kultowych gier, https://www.youtube.com/watch?v=wnWeYad-_e0, [dostęp: 31.03.2026].
The Hidden One, The COMPLETE Assassin’s Creed Timeline Explained, https://www.youtube.com/watch?v=7BIj9OHMaFo, [dostęp: 31.03.2026].
Founded Scarab, The ENTIRE Assassin’s Creed Story EXPLAINED | Assassin’s Creed Shadows (2007-2025), https://www.youtube.com/watch?v=OOcDQORgmLg, [dostęp: 31.03.2026].
The Spaniard, Which Assassin’s Creed Should You Play First?, https://www.youtube.com/watch?v=dZAUr1xpRto, [dostęp: 31.03.2026].
Ubisoft, Seria Assassin’s Creed | Ubisoft (PL), https://www.ubisoft.com/pl-pl/game/assassins-creed, [dostęp: 31.03.2026].
Assassin’s Creed Wiki, Assassin’s Creed: Shadows, https://assassinscreed.fandom.com/wiki/Assassin%27s_Creed:_Shadows, [dostęp: 31.03.2026].
K. Kleszyk, Assassin’s Creed: Hexe oficjalnie z ważną zmianą. Ubisoft chyba próbuje podnieść jakość scenariusza najbardziej tajemniczej odsłony serii, https://www.gry-online.pl/newsroom/assassins-creed-hexe-oficjalnie-z-wazna-zmiana-ubisoft-chyba-prob/z72ffb7, [dostęp: 31.03.2026].
D. Kusyk, Assassin’s Creed: Black Flag Resynced już oficjalnie. Ubisoft potwierdza remake i inne nowości w serii, https://www.eurogamer.pl/assassins-creed-black-flag-resynced-juz-oficjalnie-ubisoft-potwierdza-remake-i-inne-nowosci-w-serii, [dostęp: 31.03.2026].
